fragment ze wstępu Uczeni reprezentujący różne dyscypliny społeczne i humanistyczne tego typu, jak: antropologia filozoficzna, filozofia człowieka, etyka, psychologia osobowości, socjologia kultury, pedagogika, andragogika są zgodni na ogół w twierdzeniu, że wychowanie i samowychowanie dorosłych jest procesem trudnym, złożonym, wieloczynnikowym, wieloetapowym i nie w pełni skutecznym. Nie zawsze też można przewidzieć skutki tego procesu, jego planowane rezultaty i zamierzone wyniki. Kształtują ten proces zarówno czynniki, których treść, wielkość i siłę można określić, jak i elementy i warunki, które nie są w pełni rozpoznawane i mogą zakłócać prawidłowość przebiegu wychowania i samowychowania dorosłych.Największe nadzieje wiąże się ze świadomym oddziaływaniem nauczycieli, środowiska pracy, rodziny, kościoła i środków masowego przekazu. Ogromne szansę spotęgowania skuteczności wychowania dorosłych kryje w sobie autokreacja, oparta na samopoznaniu, dorastaniu do zadań społeczno-zawodowych i samodoskonaleniu swojej osobowości. Autokreacja. świadoma, dobrowolna i celowa umożliwia bowiem włączenie do procesu tworzenia własnej osobowości i jej doskonalenia wszystkich tych czynników zewnętrznych /instytucji, osób, tradycji kulturowych, autorytetów, ideałów/, które mogą wpływać na jej zamierzone zmiany. Duże możliwości zwiększenia skuteczności wychowywania dorosłych wiążą się także z bardziej twórczym uczestnictwem w pracy, w kulturze i życiu społecznym. Uczestnictwo to wymaga realizowana określonych wartości społecznych i humanistycznych, siły woli, konsekwencji, dyscypliny, rzetelności i uczciwości, wyobraźni społecznej i moralnej, pracowitości, zdolności i prawości. SPIS TREŚCI Spis treści Wprowadzenie Sztuka i sens życia Sztuka jako źródło wiedzy humanistycznej Oddziaływanie sztuki na charakter dorosłych Sztuka i samorealizacja dorosłych Sztuka jako inspiracja do twórczej działalności zawodowej, społecznej i kulturowej Sztuka i zaangażowanie społeczne Udział sztuki w estetycznym wychowaniu dorosłych Sztuka i wychowanie moralne dorosłych; sztuka jako inspiracja do intelektualnej i moralnej refleksji Rola sztuki w kształtowaniu świadomości aksjologicznej; rola sztuki w kształtowaniu światopoglądu dorosłych Kontakt ze sztukąjako źródło radości życia Sztuka jako czynnik rehabilitacji (rewalidacji) Wpływ sztuki na proces resocjalizacji dorosłych Sztuka i tożsamość narodowa; wpływ sztuki na wychowanie patriotyczne i na kształtowanie świadomości europejskiej Sztuka jako czynnik pobudzania, kształtowania i dynamizowania aspiracji samokształceniowych ludzi dorosłych Sztuka i czas wolny dorosłych Swoistość odbioru sztuki przez człowieka dorosłego Sztuka i samowychowanie dorosłych Konsekwencje bezkrytycznego i bezrefleksyjnego odbioru dzieł sztuki Zakończenie Bibliografia Aneksy: Aneks 1; Twórczość amatorska jako doświadczenie estetyczne umożliwiające rozumienie i przeżywanie wartości dzieła sztuki w ujęciu Stefana Szumana Aneks 2: Wychowanie estetyczne w ujęciu i w doświadczeniu Zofii Solarzowej Aneks 3: "Teatr z głowy" Zofii Solarzowej jako źródło twórczej afirmacji sztuki Aneks 4: Kwestionariusz wywiadu